Chế tài xử lý hành vi gây rối trật tự công cộng

Gây rối trật tự công cộng là hành vi xâm phạm trực tiếp đến nếp sống văn minh, an toàn xã hội và quy tắc xử sự chung tại nơi công cộng. Tùy thuộc vào tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt lên tới 40 triệu đồng hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự với án phạt tù.
Trách nhiệm hình sự đối với hành vi gây rối
Theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi gây rối trật tự công cộng sẽ bị xem xét xử lý hình sự khi gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hoặc người thực hiện hành vi đã từng bị xử phạt hành chính/kết án về tội này nhưng chưa được xóa án tích mà còn tái phạm.
Khung hình phạt cơ bản đối với tội danh này bao gồm phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Trong các trường hợp phạm tội có tính chất nghiêm trọng hơn, khung hình phạt tù sẽ tăng lên từ 02 năm đến 07 năm. Các tình tiết định khung tăng nặng bao gồm:
• Phạm tội có tổ chức hoặc xúi giục người khác cùng gây rối.
• Sử dụng vũ khí, hung khí hoặc thực hiện hành vi phá phách.
• Gây cản trở giao thông nghiêm trọng hoặc làm đình trệ các hoạt động công cộng.
• Hành hung người can thiệp bảo vệ trật tự công cộng.
• Tái phạm nguy hiểm.
Quy định xử phạt vi phạm hành chính
Đối với các vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan chức năng sẽ áp dụng chế tài hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP ban hành ngày 31/12/2021. Mức phạt được phân hóa cụ thể dựa trên hành vi vi phạm:
1. Nhóm hành vi vi phạm về nếp sống văn minh và vật nuôi
Các hành vi gây mất trật tự tại khu dân cư, cơ quan, nơi biểu diễn nghệ thuật; thả rông động vật nuôi trong đô thị; hoặc để vật nuôi, cây trồng xâm lấn lòng đường, vỉa hè sẽ chịu mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.
Riêng đối với hành vi để động vật nuôi gây thương tích hoặc thiệt hại tài sản cho người khác, mức phạt sẽ tăng lên từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.
2. Nhóm hành vi xâm phạm danh dự, sức khỏe và lạm dụng tín nhiệm
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với các hành vi:
• Khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm người khác.
• Báo tin giả, sai sự thật đến cơ quan chức năng hoặc gọi điện quấy rối các đầu số khẩn cấp (111, 113, 114, 115).
• Tổ chức, xúi giục người khác cố ý gây thương tích hoặc xâm phạm danh dự người khác.
Đặc biệt, mức phạt sẽ tăng lên từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng nếu có hành vi cố ý gây thương tích (nhưng chưa đến mức hình sự), sàm sỡ, quấy rối tình dục, hoặc khiêu dâm, kích dục tại nơi công cộng.
3. Nhóm hành vi sử dụng vũ khí thô sơ và gây rối có tổ chức
Hành vi mang theo vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ nhằm mục đích gây rối; lôi kéo, kích động người khác gây rối; hoặc tổ chức tập trung đông người trái pháp luật tại các khu vực cấm sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
Nếu hành vi gây rối trật tự công cộng mà có mang theo vũ khí thô sơ, công cụ hỗ trợ hoặc vật dụng có khả năng sát thương, mức phạt áp dụng là từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
4. Siết chặt quản lý thiết bị bay không người lái (Flycam/Drone)
Nghị định 144/2021/NĐ-CP đặc biệt chú trọng xử lý các vi phạm liên quan đến tàu bay không người lái và phương tiện bay siêu nhẹ, với mức phạt rất cao nhằm đảm bảo an ninh hàng không và trật tự xã hội:
• Phạt từ 1.000.000 - 2.000.000 đồng: Bay không đúng thời gian, địa điểm, khu vực đăng ký; hoặc không có đủ giấy phép.
• Phạt từ 6.000.000 - 8.000.000 đồng: Quay phim, chụp ảnh từ trên không khi không được phép.
• Phạt từ 10.000.000 - 15.000.000 đồng: Không chấp hành lệnh của cơ quan quản lý bay.
• Phạt từ 20.000.000 - 30.000.000 đồng: Tổ chức hoạt động bay khi chưa có phép bay.
• Phạt từ 30.000.000 - 40.000.000 đồng: Hành vi sử dụng phương tiện bay cản trở hoặc gây mất an toàn cho phương tiện bay khác.
Biện pháp khắc phục hậu quả
Bên cạnh việc phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm; trục xuất (đối với người nước ngoài); tước quyền sử dụng giấy phép bay.
Đồng thời, người vi phạm buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như: khôi phục lại tình trạng ban đầu, cải chính thông tin sai sự thật, xin lỗi công khai nạn nhân, và chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh nếu hành vi gây thương tích cho người khác.