VAI TRÒ CỦA LUẬT SƯ VỚI SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VIỆT NAM

Từ thực tế sinh động của đời sống xã hội đã chứng minh xã hội càng phát triển thì tính tổ chức xã hội càng cao, mối quan hệ giữa cá nhân thành viên xã hội và tổ chức xã hội thông qua bởi thiết chế chính trị được thể hiện bằng hệ thống chính sách, pháp luật chặt chẽ. Đời sống của mỗi công dân, thành viên của xã hội gắn liền và chịu sự chi phối, điều chỉnh bởi thiết chế chính trị nhất định thông qua hệ thống chính sách pháp luật. Để chính sách pháp luật ấy được thực thi Nhà nước phải thực hiện nhiều giải pháp như tổ chức tuyên truyền chính sách pháp luật, thành lập các tổ chức trợ giúp pháp lý và đặc biệt là coi trọng chế định về Luật sư, vai trò của Luật sư và tổ chức luật sư trong sự phát triển của xã hội.

Lịch sử phát triển không xa của đất nước ta đã là một minh chứng của quy luật phát triển xã hội đó. Trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc do tính chất đặc thù của cuộc cách mạng cả nước, cả dân tộc tập trung cho một mục tiêu lớn nhất là giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước nên chúng ta phải thiết lập và duy trì phương thức tổ chức xã hội thống nhất theo mô hình phát triển quan hệ kinh tế tập thể. Mọi hoạt động từ sản xuất kinh doanh đến các tổ chức đời sống xã hội khác đều hoạt động trong các tổ chức tập thể, theo kế hoạch thống nhất của Nhà nước. Nhờ vậy chúng ta đã huy động được sức mạnh của toàn dân tộc, dành độc lập và thống nhất toàn vện tổ quốc ngày 30/4/1975. Tuy nhiên việc duy trì thống nhất mô hình tập thể, bao cấp trong thời gian dài khi lịch sử xã hội đã thay đổi đã trở nên lỗi thời dẫn dến sự trì trệ, quan liêu, mệnh lệnh, kinh tế tư nhân bị cấm đoán, sức lao động mà cụ thể là năng lực, trí tuệ cá nhân không được giải phóng, đặc biệt là tính phản biện xã hội cũng như vai trò của luật sư trong đời sống xã hội mờ nhạt và hình thức. Nhận thức được hậu quả đó Đảng ta đã đẩy mạnh công cuộc đổi mới, chủ trương phát triển kinh tế nhiều thành phần, từng bước đánh giá lại vai trò của kinh tế tư nhân và các tổ chức kinh tế ngoài Nhà nước, đẩy mạnh xã hội hóa nhờ đó đã giúp sự phát triển đất nước ngày một đi lên.

Nhờ chủ trương đổi mới và chính sách kinh tế mở cửa khu vực kinh tế tư nhân đang ngày càng phát triển, số lượng doanh nghiệp tăng cả về số lượng, chất lượng, hiệu quả, thực sự trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế của đất  nước. Các thống kê cho thấy, hiện doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước chiếm khoảng 98% trong tổng số hơn 800.000 doanh nghiệp đang hoạt động, thu hút khoảng 85% lực lượng lao động của nền kinh tế, đóng góp trên 40% GDP.

Đồng thời với phát triển kinh tế nhiều thành phần, là chủ trương phát triển Đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước của Đảng ta.

Trước sự lớn mạnh không ngừng của kinh tế tư nhân, sự phát triển về mọi mặt của đời sống xã hội, yêu cầu ngày càng cao về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; trước yêu cầu mở rộng quan hệ hội nhập Quốc tế với giữ vững chế độ và chủ quyền quốc gia, việc phát triển Đảng và tổ chức Đảng trong Doanh nghiệp ngoài Nhà nước rất cần thiết, đặc biệt là trong hàng ngũ Luật sư.

Hiện nay, tổng số Luật sư thành viên của Liên đoàn Luật sư Việt nam là hơn 18.000; các Luật sư hành nghề tại hơn 5.300 tổ chức hành nghề luật sư. Nguyên tắc pháp luật Việt Nam là “ai cũng phải biết luật”. Đây là một trong những nguyên tắc cơ bản trong lĩnh vực pháp luật. Theo đó, pháp luật sẽ suy đoán khi người dân đạt đến một độ tuổi nhất định: độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, năng lực hành vi dân sự, họ mặc nhiên đủ năng lực nhận thức về pháp luật và hành vi pháp lý. Như vậy, không một ai vi phạm pháp luật có thể chối bỏ trách nhiệm với bất kỳ lý do nào. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhận thức về pháp luật của một bộ phận người dân vẫn chưa cao, đặc biệt là các bạn trẻ tuổi vị thành niên và những người dân sống ở miền núi, vùng sâu, vùng xa. Do đó, nhằm hạn chế tối đa hành vi vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết, đồng thời đảm bảo cá nhân, tổ chức tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật, Nhà nước thông qua luật Luật sư đã trao cho Luật sư vai trò tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Như vậy, không thể phủ nhận vai trò quan trọng của Luật sư Việt Nam trong xã hội ngày nay. Với tầm quan trọng không thể chối cãi, Luật sư đang và sẽ tiếp tục đóng góp đặc biệt vào cuộc sống yên bình, thịnh vượng và phát triển của Việt Nam, giúp ích cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Lợi thế của Luật sư là hiểu biết chuyên sâu pháp luật, Luật sư nắm giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi công dân trong quan hệ xã hội mà đặc trưng là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự, nguyên đơn, bị đơn trong các vụ án dân sự trong nước và Quốc tế.

Trong đời sống xã hội không ai, không một chủ thể nào trong mối quan hệ xã hội mong muốn xảy ra xung đột, tranh chấp với người khác, với các chủ thể khác. Tuy nhiên, các tranh chấp, xung đột vẫn diễn ra hằng ngày do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu do các bên chưa nắm rõ pháp luật, chưa nắm rõ quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. Thông qua hoạt động tư vấn, Luật sư có thể giúp đỡ thân chủ “thực hiện đúng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp”  của mình. Từ đó, khả năng xảy ra tranh chấp giữa các bên có thể được giảm thiểu tối đa. Nhờ vậy, Luật sư cũng đã gián tiếp góp phần xây dựng xã hội bình yên, môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh theo đúng pháp luật, góp phần phát triển kinh tế, phát triển đất nước.

Thấm nhuần tư tưởng đó Ct luật Viên An dưới sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo chính quyền và  cấp Ủy Đảng các cấp, Công ty đã thành lập Chi bộ Đảng để cùng Lãnh đạo Công ty nhằm bảo đảm tốt nhất cho đường lối chính sách của Đảng được quán triệt sâu sắc trong cán bộ lãnh đạo, luật sư và chuyên viên Công ty. Cùng với thành lập Chi bộ Đảng, Công ty đã hoàn thiện việc thành lập các tổ chức quần chúng như Công đoàn, Phụ nữ, Đoàn Thanh niên. Hoạt động các tổ chức quần chúng đã mang lại nhiều kết quả xã hội rất đáng khích lệ như: “Giao lưu văn nghệ, thể thao giữa Đoàn thanh niên Ct luật Viên An với Đoàn thanh niên Viện Kiểm sát cấp cao, Đoàn thanh niên trại tạm giam T17, Bộ Công an, Trại tạm giam B34, Công an thành phố Hồ Chí Minh; Chi hội Phụ nữ, Công đoàn với việc tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn, chi ân ngày thương binh liệt sỹ, thăm hỏi tặng quà gia đình có công, gia đình khặp khó khăn...”. Những hoạt động của Chi bộ Đảng và các tổ chức quần chúng qua đó góp phần nâng cao vị thế chính trị, uy tín cũng như năng lực thực hiện nghiệp vụ chuyên môn của Công ty.

Hiện nay“Chi bộ CT TNHH MTV Viên an có 5 Đảng viên trong đó có 1 Đảng viên Nguyễn Thị Huyền Trang là Giám đốc Công ty, với 50 nhân viên. Từ khi thành lập Chi Bộ Đảng Công ty đã tham gia bào chữa theo quy định của pháp luật nhiều vụ án hình sự, vụ án dân sự và hành chính, tư vấn nhiều vụ việc khác theo đúng quy định của pháp luật, trong đó có nhiều vụ (đại án) như Vạn thịnh phát, Chuyến bay giải cứu...được nhiều cơ quan, tổ chức và nhân dân đánh giá cao.

Tham gia ý kiến xây dựng một số Luật như Luật căn cước; Luật đất đai; Luật giao thông đường bộ; Luật an ninh cơ sở được cơ quan soạn thảo ghi nhận kết quả thiết thực. Với sự đóng góp tích cực của Luật sư Công ty Luật Viên an mà nòng cốt là Giám đốc Công ty Bộ Công An đã trao tặng bằng khen của Bộ Trưởng Bộ Công An cho đồng chí Nguyễn Thị Huyền Trang - Giám đốc Công ty.

Cùng với việc tham gia xây dựng pháp luật, Công ty tổ chức nhiều buổi tuyên truyền pháp luật dưới nhiều hình thức như tọa đàm trên Đài truyền hình Trung ương, tọa đàm trực tiếp tại cơ sở...mang lại hiệu quả tích cực”.

Thành tích chung của Công ty như nói trên trước hết là nhờ vai trò lãnh đạo của Giám đốc và Ban lãnh đạo Công ty cùng sự  nỗ lực cố gắng của toàn thể cán bộ chuyên viên và luật sư trong Công ty. Cùng với kết quả hoạt động chuyên môn Công ty đã đào tạo nhiều luật sư có trình độ nghiệp vụ vững vàng. Nhiều luật sư từ Công ty  ra hành nghề riêng cũng đã có hoạt động tích cực được xã hội thừa nhận.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, Bộ Chính trị có NQ 68 và Quốc hội có NQ 198 trong đó quan điểm chỉ đạo là:

 (1). Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh, tuần hoàn, bền vững; cùng với kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân giữ vai trò nòng cốt để xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả, đưa đất nước thoát khỏi nguy cơ tụt hậu, vươn lên phát triển thịnh vượng. (2). Phát triển kinh tế tư nhân nhanh, bền vững, hiệu quả, chất lượng cao vừa là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, vừa mang tính chiến lược lâu dài. (3). Xoá bỏ triệt để nhận thức, tư tưởng, quan niệm, thái độ định kiến về kinh tế tư nhân Việt Nam; xác định doanh nhân là người chiến sĩ trên mặt trận kinh tế; bảo đảm đầy đủ quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền cạnh tranh bình đẳng, được tự do kinh doanh các ngành nghề pháp luật không cấm.  

Với quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là quan điểm chỉ đạo “Xoá bỏ triệt để nhận thức, tư tưởng, quan niệm, thái độ định kiến về kinh tế tư nhân; bảo đảm đầy đủ quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền cạnh tranh bình đẳng, được tự do kinh doanh các ngành nghề pháp luật không cấm”. Trong đó xóa bỏ tính định kiến; coi trọng tính cạnh tranh; tính tự do kinh doanh và giải phóng mọi nguồn lực của xã hội; để bảo đảm cuộc sống yên bình, thịnh vượng và phát triển của Việt Nam, giúp ích cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh vai trò của luật sư càng đặc biệt quan trọng.

Mỗi luật sư cũng như mỗi tổ chức Luật sư cần xác định vị trí cao quý của nghề luật sư gắn liền với trách nhiệm lớn lao với xã hội trong thời kỳ mới. Lãnh đạo công ty, Chi bộ và các tổ chức trong Công ty luật Viên An cần tập chung lãng đạo và quán triệt tới toàn thể cán bộ, luật sư, chuyên viên trong Công ty hiểu rõ vị trí và trách nhiệm nghề nghiệp với xã hội, với nhà nước Việt nam XHCN để mỗi Đảng viên, Đoàn viên thanh niên, Công đoàn, mỗi luật sư trong Công ty vừa giỏi về chuyên môn, sống có trách nhiệm, trong đó trước hết là trách nhiệm với Công ty, gương mẫu đi đầu, tích cực tham gia mang lại hiệu quả thiết thực trong các hoạt động chính trị, xã hội nhằm nâng cao hơn nữa vị thế và uy tín của Công ty Luật Viên An không chỉ trong nước mà còn xa hơn./.

Nguyễn Thế Bình