ĐỀ XUẤT HÌNH SỰ HÓA HÀNH VI SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY TRONG DỰ THẢO BỘ LUẬT HÌNH SỰ SỬA ĐỔI NĂM 2025

Ngày 3/4/2025, Bộ Tư pháp công bố Dự thảo Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi, trong đó Bộ Công an đề xuất bổ sung tội danh "sử dụng trái phép chất ma túy" tại Điều 256a. Đây là lần đầu tiên sau 15 năm, hành vi sử dụng trái phép chất ma túy được đề xuất xử lý hình sự trở lại, nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống ma túy và đảm bảo trật tự an toàn xã hội, cụ thể như sau:

“Điều 256a. Tội sử dụng trái phép chất ma túy

1. Người nào đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế hoặc đã từng cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện ma túy bắt buộc, điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật phòng, chống ma túy mà bị phát hiện hành vi sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm.
2. Tái phạm tội này thì bị phạt tù từ 03 năm đến 05 năm”.

Theo Điều 256a của Dự thảo, người đang trong thời gian cai nghiện ma túy tự nguyện, cai nghiện bắt buộc, điều trị nghiện bằng thuốc thay thế hoặc đã từng tham gia các hình thức cai nghiện, nếu bị phát hiện sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, sẽ bị phạt tù từ 2 đến 3 năm. Trường hợp tái phạm, mức phạt tù sẽ từ 3 đến 5 năm .

Trước đây, tội danh này từng được quy định tại Điều 199 BLHS năm 1999. Tuy nhiên, đến năm 2009, quy định này bị bãi bỏ, chuyển sang xử phạt hành chính với mức phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng .

Theo Bộ Công an cho biết, việc tái hình sự hóa hành vi sử dụng trái phép chất ma túy nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, đặc biệt đối với những người đã từng cai nghiện nhưng vẫn tái sử dụng. Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng sau khi cai nghiện vẫn tiếp tục sử dụng ma túy, gây khó khăn trong công tác quản lý và phòng ngừa tội phạm liên quan đến ma túy .

Ngoài việc bổ sung tội danh sử dụng trái phép chất ma túy, Dự thảo còn đề xuất bổ sung tội "không chấp hành bản án, quyết định của tòa án áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cơ sở cai nghiện bắt buộc" tại Điều 380a. Theo đó, người đã có quyết định của tòa án đưa đi cai nghiện bắt buộc mà bỏ trốn sẽ bị phạt tù từ 2 đến 3 năm. Nếu chống lại người thi hành công vụ hoặc dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, mức phạt tù sẽ từ 2 đến 5 năm .

Dự thảo BLHS sửa đổi năm 2025 với đề xuất hình sự hóa hành vi sử dụng trái phép chất ma túy đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong chính sách phòng, chống ma túy của Việt Nam. Việc này nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng và tham vấn rộng rãi từ các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng./. (Công ty Luật Viên An).

Nguồn: Bộ Tư pháp (2025), Toàn văn dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi 2025 ngày 03 tháng 04 năm 2025, Hà Nội.

*Lưu ý:

- Bài viết này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung về các quy định pháp luật hiện hành;

- Một số điều khoản pháp luật được đề cập có thể đã được sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực tại thời điểm bạn tiếp cận thông tin;

- Để đảm bảo quyền lợi và có được tư vấn phù hợp với tình huống cụ thể, bạn vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của Công ty Luật Viên An hoặc gọi ngay đến số gọi số: 097.275.7676 để được hỗ trợ chi tiết và chính xác nhất.