Làm rõ quy định về thời gian và số lần tạm hoãn nghĩa vụ quân sự 2026

Luật Nghĩa vụ quân sự 2015, cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung (như Luật Dân quân tự vệ 2019), đã quy định rõ các trường hợp công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ. Tuy nhiên, vấn đề về thời gian và số lần được tạm hoãn được áp dụng khác nhau tùy thuộc vào lý do cụ thể.

08 trường hợp được tạm hoãn gọi nhập ngũ

Theo Khoản 1, Điều 41 của Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung), công dân được tạm hoãn gọi nhập ngũ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

1. Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe;

2. Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân (người không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động);

3. Là một con của bệnh binh, hoặc một con của người nhiễm chất độc da cam có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%;

4. Có anh, chị hoặc em ruột đang là hạ sĩ quan, binh sĩ phục vụ tại ngũ; hoặc đang là hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân;

5. Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 03 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn theo dự án phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước;

6. Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;

7. Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang đào tạo trình độ đại học hệ chính quy, hoặc cao đẳng hệ chính quy trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

8. Là dân quân thường trực.

Quy định về thời gian và số lần tạm hoãn

Nguyên tắc chung của pháp luật là: khi công dân không còn lý do tạm hoãn thì sẽ được gọi nhập ngũ. Luật không giới hạn "số lần" được tạm hoãn, mà thời gian tạm hoãn sẽ phụ thuộc vào thời gian duy trì của các điều kiện nêu trên.

1. Đối với trường hợp tạm hoãn do sức khỏe

Pháp luật hiện hành (Thông tư 148/2018/TT-BQP, sửa đổi bởi Thông tư 68/2025/TT-BQP) quy định chỉ tuyển chọn công dân có sức khỏe loại 1, 2, 3.

Đặc biệt, quy định nêu rõ không gọi nhập ngũ những công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 diop, viễn thị các mức độ, hoặc có chỉ số BMI ngoài ngưỡng 18.0 – 29.9.

Như vậy, nếu công dân không đủ tiêu chuẩn sức khỏe tại kỳ khám tuyển sẽ được tạm hoãn để điều trị. Pháp luật không quy định cụ thể về thời gian hay số lần hoãn tối đa vì lý do sức khỏe. Nếu tình trạng sức khỏe (ví dụ: cận thị) không cải thiện và vẫn nằm ngoài tiêu chuẩn, công dân có thể tiếp tục được tạm hoãn ở các đợt khám tuyển sau. Khi công dân đã điều trị khỏi, đạt tiêu chuẩn sức khỏe và vẫn còn trong độ tuổi gọi nhập ngũ, sẽ được gọi nhập ngũ theo quy định.

2. Đối với trường hợp tạm hoãn do học vấn

Đây là trường hợp có quy định rõ ràng nhất về giới hạn. Công dân chỉ được tạm hoãn trong thời gian của một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

Điều này có nghĩa là nếu công dân đã hoàn thành một khóa đào tạo cao đẳng hoặc đại học và được tạm hoãn trong suốt thời gian đó, sau khi tốt nghiệp, công dân sẽ được gọi nhập ngũ (theo Điều 30 Luật Nghĩa vụ quân sự, độ tuổi gọi nhập ngũ với đối tượng này kéo dài đến hết 27 tuổi) và không được tạm hoãn để học tiếp một khóa đào tạo thứ hai (ví dụ: học thêm văn bằng 2 hoặc học lên trình độ khác).

3. Đối với các trường hợp tạm hoãn khác

Thời gian tạm hoãn cũng kéo dài tương ứng cho đến khi lý do tạm hoãn kết thúc:

- Hoàn cảnh gia đình: Công dân sẽ được gọi nhập ngũ khi không còn là lao động duy nhất (do thân nhân đã đến tuổi lao động hoặc có người khác thay thế), hoặc khi gia đình đã khắc phục được hậu quả thiên tai, dịch bệnh.

- Người thân tại ngũ: Công dân sẽ được gọi nhập ngũ khi anh, chị, em ruột đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự hoặc nghĩa vụ Công an.

- Công tác/Cư trú: Công dân sẽ được gọi nhập ngũ khi hết thời hạn 03 năm di dân, hoặc khi hoàn thành thời gian công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

- Dân quân thường trực: Công dân sẽ được gọi nhập ngũ khi không còn là dân quân thường trực. (Tuy nhiên, nếu dân quân thường trực đã phục vụ đủ 24 tháng thì được công nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình).

Thủ tục xin tạm hoãn

Theo quy định, công dân thuộc các diện được tạm hoãn phải làm đơn và gửi đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều 42 Luật Nghĩa vụ quân sự cũng quy định, danh sách công dân thuộc diện được tạm hoãn gọi nhập ngũ phải được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong thời hạn 20 ngày.