QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ CHĂN NUÔI, GIẾT MỔ VÀ AN TOÀN THỰC PHẨM

Chăn nuôi, giết mổ và kiểm soát an toàn thực phẩm là chuỗi hoạt động có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng. Trong bối cảnh gia tăng các mối nguy về dịch bệnh, thực phẩm bẩn, việc tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm động vật mà còn góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam. Hiện nay, hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những quy định tương đối đầy đủ về quản lý hoạt động chăn nuôi, giết mổ và an toàn thực phẩm thông qua các luật chuyên ngành, văn bản dưới luật và hướng dẫn kỹ thuật cụ thể.

Hoạt động chăn nuôi được điều chỉnh trực tiếp bởi Luật Chăn nuôi năm 2018, có hiệu lực từ ngày 01/01/2020. Theo đó, chăn nuôi được xác định là ngành sản xuất quan trọng của nông nghiệp, phải bảo đảm các yêu cầu về giống, thức ăn chăn nuôi, điều kiện vệ sinh, phòng dịch và bảo vệ môi trường.

Cụ thể, Điều 55 Luật Chăn nuôi 2018 quy định tổ chức, cá nhân chăn nuôi phải áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, sử dụng giống vật nuôi rõ nguồn gốc, không sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, và xây dựng chuồng trại đảm bảo vệ sinh, không gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, thức ăn chăn nuôi cũng phải được kiểm soát chất lượng theo quy định tại Điều 35, không chứa các thành phần độc hại hoặc kháng
sinh cấm.

Việc kiểm soát dịch bệnh trong chăn nuôi được điều chỉnh bởi Luật Thú y năm 2015. Các chủ cơ sở chăn nuôi có trách nhiệm thực hiện tiêm phòng, khai báo dịch bệnh và xử lý khi có dấu hiệu nghi ngờ, nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan sang
cộng đồng.

Hoạt động giết mổ gia súc, gia cầm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định tại Điều 73 của Luật Chăn nuôi 2018, cùng các văn bản hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Theo đó, chỉ những cơ sở giết mổ đủ điều kiện về vệ sinh thú y, môi trường và được cấp phép hoạt động mới được phép thực hiện giết mổ động vật. Việc giết mổ phải được thực hiện tại khu vực chuyên dụng, có hệ thống xử lý chất thải và nước thải đạt chuẩn. Động vật trước khi giết mổ phải được kiểm soát thú y, bao gồm kiểm tra ngoại hình, tình trạng sức khỏe, kiểm dịch và phải có nguồn gốc rõ ràng.

Ngoài ra, Nghị định số 13/2020/NĐ-CP ngày 21/01/2020, Thông tư số 09/2016/TT-BNNPTNT ngày 01/6/2016, đã có hướng dẫn kiểm tra vệ sinh thú y trong giết mổ quy định cán bộ thú y có trách nhiệm giám sát, ghi nhận, xử lý vi phạm tại cơ sở giết mổ. Những cơ sở hoạt động không phép hoặc không đảm bảo điều kiện vệ sinh sẽ bị đình chỉ, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ
vi phạm.

Luật An toàn thực phẩm năm 2010 và các văn bản dưới luật là nền tảng pháp lý điều chỉnh việc bảo đảm chất lượng thực phẩm từ nguồn gốc động vật. Các sản phẩm động vật như thịt, trứng, sữa, nội tạng… phải được sản xuất, bảo quản, vận chuyển và kinh doanh trong điều kiện an toàn, không chứa vi khuẩn, hóa chất hoặc chất độc hại vượt ngưỡng cho phép.

Theo Điều 19 và Điều 20 của Luật An toàn thực phẩm, tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm từ động vật phải đăng ký cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, áp dụng hệ thống kiểm soát nội bộ như HACCP, GMP hoặc ISO tùy quy mô... Cơ sở giết mổ, sơ chế, chế biến phải thực hiện ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc và thường xuyên chịu kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước.

Trường hợp phát hiện sản phẩm không đảm bảo an toàn, có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, cơ quan chức năng có quyền tiến hành thu hồi, tiêu hủy sản phẩm, đồng thời xử lý hành chính hoặc hình sự theo quy định tại Nghị định 115/2018/NĐ-CP.

Hệ thống pháp luật về chăn nuôi, giết mổ và an toàn thực phẩm của Việt Nam đang ngày càng được hoàn thiện và đồng bộ hóa. Tuy nhiên, để các quy định này phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ từ phía cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, người sản xuất và người tiêu dùng. Việc tuân thủ đúng pháp luật không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là nghĩa vụ đạo đức nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và góp phần phát triển ngành chăn nuôi bền vững, hiện đại trong thời kỳ hội nhập quốc tế./. (Công ty Luật Viên An).

Nguồn: Quốc Hội (2018), Luật Chăn nuôi số 32/2018/QH14 ngày 19 tháng 11 năm 2018, Hà Nội; ​ Quốc Hội (2010), Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 ngày 17 tháng 06 năm 2010, Hà Nội...

*Lưu ý:

- Bài viết này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung về các quy định pháp luật hiện hành;

- Một số điều khoản pháp luật được đề cập có thể đã được sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực tại thời điểm bạn tiếp cận thông tin;

- Để đảm bảo quyền lợi và có được tư vấn phù hợp với tình huống cụ thể, bạn vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của Công ty Luật Viên An hoặc gọi ngay đến số gọi số: 097.275.7676 để được hỗ trợ chi tiết và chính xác nhất.