Quy trình ký kết và hiệu lực của Thỏa ước lao động tập thể theo quy định

Bộ luật Lao động 2019 định nghĩa rõ, thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) là văn bản được ký kết sau khi các bên đạt được đồng thuận thông qua một quá trình thương lượng tập thể. Thỏa ước có thể được ký ở cấp doanh nghiệp, cấp ngành, hoặc bao gồm nhiều doanh nghiệp.

Một nguyên tắc cốt lõi được quy định tại Điều 75 của Bộ luật là nội dung của thỏa ước không được trái với quy định pháp luật. Đồng thời, nhà làm luật luôn khuyến khích các bên đưa ra những thỏa thuận mang lại các điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động so với khung pháp lý chung.

Quy trình lấy ý kiến và ký kết

Để đảm bảo tính dân chủ và đồng thuận thực chất, Điều 76 Bộ luật Lao động 2019 yêu cầu một quy trình lấy ý kiến chặt chẽ trước khi các bên chính thức ký kết.

Pháp luật quy định rõ đối tượng lấy ý kiến tùy theo phạm vi của thỏa ước. Cụ thể:

- Đối với TƯLĐTT cấp doanh nghiệp: Dự thảo bắt buộc phải được lấy ý kiến của toàn bộ người lao động trong doanh nghiệp. Thỏa ước này chỉ được ký kết khi có trên 50% tổng số lao động biểu quyết tán thành.

- Đối với TƯLĐTT cấp ngành: Đối tượng lấy ý kiến là toàn bộ thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức đại diện người lao động tại những doanh nghiệp tham gia thương lượng. Tương tự, thỏa ước chỉ được thông qua khi có trên 50% tổng số người được lấy ý kiến tán thành.

- Đối với TƯLĐTT có nhiều doanh nghiệp: Việc lấy ý kiến có thể áp dụng với toàn bộ người lao động, hoặc chỉ lấy ý kiến từ toàn bộ thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức đại diện người lao động tại các doanh nghiệp tham gia. Chỉ những doanh nghiệp nào đạt tỷ lệ trên 50% biểu quyết tán thành (theo đối tượng được lấy ý kiến) mới tham gia ký kết thỏa ước.

Tổ chức đại diện người lao động sẽ quyết định thời gian, địa điểm và hình thức lấy ý kiến, nhưng phải đảm bảo không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Người sử dụng lao động không được phép gây khó khăn, cản trở hay can thiệp vào quá trình này.

Nghĩa vụ sau khi ký kết

Sau khi TƯLĐTT được đại diện hợp pháp của các bên ký kết, Điều 77 của Bộ luật quy định rõ về nghĩa vụ nộp hồ sơ. Cụ thể, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ký, người sử dụng lao động tham gia thỏa ước có trách nhiệm phải gửi 01 bản TƯLĐTT đến cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) nơi đặt trụ sở chính.

Song song với đó, người sử dụng lao động phải công bố nội dung TƯLĐTT đã được ký kết cho toàn bộ người lao động của mình được biết.

Hiệu lực và thời hạn áp dụng

Về hiệu lực thi hành, Điều 78 Bộ luật Lao động 2019 trao quyền cho các bên tự thỏa thuận về ngày bắt đầu có hiệu lực và phải ghi rõ trong văn bản. Trong trường hợp các bên không có thỏa thuận riêng về ngày hiệu lực, TƯLĐTT sẽ tự động có hiệu lực kể từ ngày ký.

Khi đã có hiệu lực, thỏa ước phải được các bên tôn trọng và nghiêm túc thực hiện.

Phạm vi áp dụng của TƯLĐTT doanh nghiệp là bắt buộc đối với người sử dụng lao động và toàn bộ người lao động của doanh nghiệp đó. Đối với TƯLĐTT ngành hoặc có nhiều doanh nghiệp, thỏa ước sẽ áp dụng cho tất cả người sử dụng lao động và người lao động tại các doanh nghiệp đã tham gia ký kết.

Pháp luật quy định thời hạn của TƯLĐTT kéo dài từ 01 năm đến 03 năm. Các bên có thể thỏa thuận thời hạn cụ thể trong khung này. Ngoài ra, các bên cũng được phép thỏa thuận các thời hạn hiệu lực khác nhau cho từng nội dung, hạng mục riêng biệt trong thỏa ước.