BẢN ÁN SỐ 18/2024/LĐ-PT NGÀY 30/01/2024 CỦA TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VỀ TRANH CHẤP HÌNH THỨC XỬ LÝ KỶ LUẬT SA THẢI

1. Tóm tắt bản án

Ngày 30/01/2024, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã xét xử phúc thẩm vụ án lao động về tranh chấp hình thức xử lý kỷ luật sa thải giữa nguyên đơn ông T và bị đơn là Công ty H. Ông T yêu cầu hủy quyết định sa thải, buộc nhận trở lại làm việc, thanh toán tiền lương, bồi thường thiệt hại, và đóng bảo hiểm xã hội cho thời gian không được làm việc.

Theo nội dung vụ án, ông T cho rằng Công ty H đã sa thải trái pháp luật khi không chứng minh được lỗi, vi phạm quy trình xử lý kỷ luật và gây thiệt hại cho ông. Công ty H cho rằng ông T đã vi phạm nội quy lao động, cụ thể là tiết lộ thông tin sai lệch về chất lượng sản phẩm ra bên ngoài, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu công ty.

Bản án sơ thẩm số 69/2023/LĐ-ST ngày 08/8/2023 của Tòa án nhân dân Quận 1 đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T. Ông T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định việc Công ty H xử lý kỷ luật sa thải đối với ông T là phù hợp quy định pháp luật, khi ông T đã vi phạm chính sách bảo mật thông tin và quy tắc ứng xử nội bộ. Đồng thời, việc tố cáo sai sự thật về chất lượng 4080 thùng bia đã xâm phạm trực tiếp đến uy tín, lợi ích kinh doanh của Công ty.

Tòa phúc thẩm tuyên: (i) Bác toàn bộ kháng cáo của ông T; (ii) Giữ nguyên bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T; (iii) Đình chỉ một phần yêu cầu đã rút tại phiên tòa phúc thẩm; (iv) Bản án phúc thẩm có hiệu lực ngay từ ngày tuyên án.

2. Nhận xét, đánh giá

Đây là vụ án lao động phức tạp, kéo dài với nhiều tình tiết liên quan đến quyền tự do khiếu nại, quyền tố cáo của người lao động đối với hành vi vi phạm trong doanh nghiệp, đối chiếu với nghĩa vụ tuân thủ nội quy, bảo mật thông tin doanh nghiệp. Tòa án các cấp đã đánh giá thận trọng và đầy đủ các tài liệu, biên bản làm việc, vi bằng và kết quả xác minh từ cơ quan quản lý nhà nước để làm rõ yếu tố lỗi và động cơ tố cáo của người lao động.

Điểm đáng lưu ý là mặc dù quyền tố cáo, phản ánh vi phạm là quyền hiến định của công dân, tuy nhiên khi thực hiện quyền đó, người lao động phải tuân thủ các nguyên tắc trung thực, chính xác, tôn trọng nội quy của đơn vị sử dụng lao động. Việc ông T tố cáo sai sự thật, chưa kiểm chứng thông tin, đồng thời sử dụng quyền tố cáo như một công cụ để gây áp lực giải quyết mâu thuẫn cá nhân với cấp quản lý đã khiến hành vi này không còn được pháp luật bảo vệ.

Quyết định của Tòa phúc thẩm không chỉ bảo vệ quyền quản lý hợp pháp của doanh nghiệp mà còn thiết lập giới hạn pháp lý cho việc thực hiện quyền tố cáo trong môi trường lao động.

3. Bài học pháp lý rút ra

Người lao động có quyền tố cáo, nhưng phải đảm bảo tính trung thực, chính xác và thiện chí. Việc tố cáo sai sự thật, nhằm mục đích cá nhân, có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng, kể cả mất việc.

Tuân thủ nội quy lao động và các chính sách bảo mật thông tin là nghĩa vụ cơ bản của người lao động. Việc tiết lộ, phát tán thông tin nội bộ sai lệch ra bên ngoài không chỉ vi phạm hợp đồng lao động mà còn có thể bị xử lý theo các chế tài nghiêm khắc như sa thải.

Quy trình xử lý kỷ luật lao động phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật, bao gồm cả thẩm quyền ra quyết định, thời hiệu xử lý, nội dung và hình thức họp xử lý kỷ luật. Việc chứng minh yếu tố lỗi và hậu quả thiệt hại là yêu cầu bắt buộc đối với người sử dụng lao động.

Khi có mâu thuẫn hoặc bất đồng trong quan hệ lao động, người lao động cần lựa chọn các phương thức giải quyết phù hợp, như thương lượng, hòa giải, phản ánh nội bộ hoặc sử dụng kênh tố cáo chính thức với nội dung, tài liệu chứng minh đầy đủ, tránh những hành vi bộc phát gây bất lợi cho chính bản thân mình.

Bản án phúc thẩm đã bác toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên quyết định sa thải của Công ty H. Tòa án khẳng định hành vi tố cáo sai sự thật và vi phạm nội quy lao động là căn cứ hợp pháp để xử lý kỷ luật sa thải. Vụ án là bài học quan trọng về giới hạn quyền tố cáo và nghĩa vụ tuân thủ nội quy trong quan hệ lao động../. (LS. Nguyễn Thị Hải Yến, Công ty Luật Viên An).

Nguồn: Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (2024), Bản án về tranh chấp hình thức xử lý kỷ luật sa thải số 18/2024/LĐ-PT ngày 30/01/2024, Hồ Chí Minh.

*Lưu ý:

- Bài viết này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung về các quy định pháp luật hiện hành;

- Để đảm bảo quyền lợi và có được tư vấn phù hợp với tình huống cụ thể, bạn vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của Công ty Luật Viên An hoặc gọi ngay đến số gọi số: 097.275.7676 để được hỗ trợ chi tiết và chính xác nhất.