Quyền nuôi con sau ly hôn

Tôi và chồng kết hôn được 10 năm, có hai con chung (một bé 24 tháng tuổi và một bé 9 tuổi). Cả hai đều có công việc và thu nhập ổn định. Trong suốt thời gian sống chung, tôi là người trực tiếp chăm sóc con cái, lo toan việc gia đình.

Hiện nay, do mâu thuẫn vợ chồng đã trở nên trầm trọng, không thể hàn gắn, nên tôi quyết định ly hôn và mong muốn được nuôi cả hai con. Tuy nhiên, chồng tôi không đồng ý. Anh cho rằng mình có điều kiện kinh tế tốt hơn nên yêu cầu được nuôi cả hai đứa con.

Câu hỏi nhờ luật sư giải đáp: Theo quy định pháp luật hiện hành, quyền nuôi con sau ly hôn được quy định như thế nào? Trong trường hợp của tôi, việc ai có thu nhập cao hơn có phải là yếu tố quyết định quyền nuôi con hay không?

Luật sư trả lời:

Cảm ơn chị đã gửi câu hỏi. Với những băn khoăn của chị liên quan đến việc xác định người có quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn, chúng tôi xin chia sẻ một số quy định pháp luật và đưa ra đánh giá cụ thể như sau:

1. Quyền nuôi con sau ly hôn theo Luật hôn nhân và gia đình 2014?

Theo quy định tại Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014, quyền nuôi con sau ly hôn được quy định như sau:

- Sau khi ly hôn thì cha, mẹ vẫn có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con chưa thành niên (dưới 18 tuổi), con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi sống mình, theo quy định của Luật hôn nhân gia đình 2014, Bộ luật dân sự 2015và các luật khác có liên quan;

- Vợ và chồng có thể thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con. Trong trường hợp thỏa thuận không thành thì Tòa án sẽ quyết định người nào sẽ trực tiếp nuôi con, dựa trên quyền lợi ở mọi mặt của con. Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, quyết định của Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của con;

- Trẻ dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ để trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, và giáo dục con hoặc nếu cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

2. Việc ai có thu nhập cao hơn có phải là yếu tố quyết định quyền nuôi con hay không?

Căn cứ các quy định nêu trên, trong trường hợp cha mẹ tranh chấp quyền trực tiếp nuôi con sau ly hôn, mức thu nhập không phải là yếu tố duy nhất mang tính quyết định. Việc giao con cho ai nuôi sẽ được Tòa án xem xét toàn diện, dựa trên việc người đó có đáp ứng đầy đủ các điều kiện về kinh tế (vật chất) và tinh thần hay không. Cụ thể:

Điều kiện về vật chất: 

- Cha hoặc mẹ muốn giành quyền nuôi con sau ly hôn cần chứng minh mình có đủ năng lực tài chính để bảo đảm cho con một cuộc sống ổn định với điều kiện sinh hoạt, học tập và giáo dưỡng tốt nhất. Các yếu tố được xem xét đến bao gồm: nơi ở ổn định, thu nhập hợp pháp, khả năng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của con,...

- Theo đó, mỗi bên có thể cung cấp bảng lương, giấy tờ chứng minh thu nhập, các nguồn tài chính khác (như kinh doanh, tài sản cho thuê...) và kế hoạch cụ thể trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng con sau ly hôn để làm căn cứ chứng minh khả năng bảo đảm điều kiện vật chất cho trẻ.

Điều kiện về tinh thần: 

- Bên cạnh điều kiện về vật chất, điều kiện về tinh thần cũng là một yếu tố quan trọng để được Tòa án xem xét giao quyền nuôi con. Cha mẹ cần phải chứng minh mình có thể tạo dựng một môi trường sống lành mạnh, tích cực để trẻ được yêu thương, được phát triển một cách toàn diện,...

- Điều kiện này sẽ được xem xét dựa trên những yếu tố như: thời gian mà cha hoặc mẹ có thể dành để chăm sóc, dạy dỗ con; mức độ gắn bó tình cảm giữa con và cha mẹ; môi trường sống và làm học tập phù hợp với sự phát triển của trẻ, đảm bảo trẻ không bị ảnh hưởng bởi các hành vi bạo lực gia đình, không bị tiếp xúc với các tệ nạn xã hội, môi trường sống độc hại,...

Ngoài ra, đối với trường hợp con dưới 36 tháng tuổi thì quyền nuôi con ưu tiên thuộc về người mẹ (trừ trường hợp không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác). Đối với con từ đủ 07 tuổi trở lên, khi quyết định giao con cho ai nuôi, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của trẻ nhằm bảo đảm sự phù hợp với tâm lý, tình cảm và môi trường phát triển của con sau ly hôn.

3. Đánh giá và áp dụng vào trường hợp của khách hàng.

Trong trường hợp của chị, cả hai vợ chồng đều có công việc và thu nhập ổn định, việc chồng chị có mức thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với việc sẽ được ưu tiên giành quyền nuôi con. Như đã phân tích, thu nhập chỉ là một trong nhiều yếu tố để Tòa án xem xét trao quyền nuôi con.

Ngược lại, chị là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, gắn bó với các con trong suốt quá trình chung sống. Đây là điểm mạnh về điều kiện tinh thần. Bên cạnh đó, về độ tuổi của hai con, theo quy định pháp luật hiện hành, bé 24 tháng tuổi sẽ được ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi (trừ khi người mẹ không đủ điều kiện hoặc có thỏa thuận khác). Với bé 9 tuổi, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của cháu. Nếu con mong muốn được sống với mẹ – và điều đó phù hợp với lợi ích của trẻ – thì đây sẽ là cơ sở để Tòa giao quyền nuôi con cho chị.

*Lưu ý:

- Bài viết này được biên soạn nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo chung về các quy định pháp luật hiện hành;

- Một số điều khoản pháp luật được đề cập có thể đã được sửa đổi, bổ sung hoặc hết hiệu lực tại thời điểm bạn tiếp cận thông tin;

- Để đảm bảo quyền lợi và có được tư vấn phù hợp với tình huống cụ thể, bạn vui lòng liên hệ với đội ngũ luật sư của Công ty Luật Viên An hoặc gọi ngay đến số gọi số: 097.275.7676 để được hỗ trợ chi tiết và chính xác nhất.